• + 48 22 119 15 40, + 48 505 306 993
  • biuro@clearpoint.pl

CASE STUDY: Australia

Przykładem ilustrującym efekty wystąpienia skomasowanych ryzyk – również i taki wariant należy brać pod uwagę – jest historia plantacji drzew szybkorosnących w Australii, które stanowiły element wieloletnich planów inwestycyjnych (rural managed investment schemes – MIS) „niskiego ryzyka” [1], promowanych oficjalnie przez australijski rząd od połowy lat dziewięćdziesiątych XX wieku, m.in. poprzez wprowadzenie zachęt podatkowych dla plantatorów [2].

Choć Paulownia była w Australii znana i uprawiana od ponad 50 lat to dopiero w połowie lat dziewięćdziesiątych XX wieku [3] australijskie firmy – zachęcone polityką rządu – zaczęły zakładać ogromne plantacje w skali przemysłowej. Rynek podzieliły pomiędzy siebie głównie 4 firmy:

  • Timbercorp,
  • Great Southern Plantations,
  • Forest Enterprises Australia of Tasmania,
  • Willmott Forests.

Założyły one plantacje o łącznej powierzchni ponad 463 tys. ha i zaangażowały w MIS ok. 75 000 inwestorów. Źle opracowany model inwestycyjny, spory interpretacyjne z urzędem skarbowym, a przede wszystkim niewłaściwe przygotowanie plantacji [4], zarówno pod kątem doboru lokalizacji (tereny o zbyt niskim poziomie opadów, obszary o ograniczonym dostępie do ujęć wody) oraz fatalne warunki atmosferyczne spowodowały, że MIS zakończyły się totalnym niepowodzeniem:

  • drzewa Paulowni nie urosły do rozmiarów pozwalających na pozyskanie i sprzedaż surowca,
  • plantacje upadały, jedna po drugiej, od kwietnia 2009 do kwietnia 2010 roku,
  • inwestorzy, którzy w większości zaciągali w bankach kredyty inwestycyjne, stracili oszczędności życia – tylko w ramach dwóch MIS przynajmniej 1 mld dolarów australijskich (ok. 1 mld zł),
  • w ramach MIS rolnicy stracili ziemię – sprzedaną na potrzeby plantacji.

Nieodpowiedzialna polityka rządu, nieuczciwe lub/i nieprofesjonalne działanie zarządzających MIS-ami, brak know-how i odpowiednich kompetencji w zakresie procesu plantatorskiego doprowadziły do poważnego kryzysu ekonomicznego i podważyły zaufanie – nie tylko w Australii – do programów inwestycyjnych opartych na plantacjach drzew szybkorosnących. Raport specjalnej komisji australijskiego rządu, w którym rzeczowo zdiagnozowano ww. błędy i nieprawidłowości w przygotowaniu i realizacji MIS oraz obecne działania zmierzające do zadośćuczynienia poszkodowanym inwestorom uspokoiły sytuację, ale przykład Australii – choć dotyczy kraju o zupełnie innych uwarunkowaniach klimatycznych, ekonomicznych i prawnych – powinien stanowić lekcję dla wszystkich podmiotów angażujących się w uruchamianie lub inwestujących w plantacje drzew szybkorosnących. Zespół ekspertów Clearpoint dokładnie przeanalizował genezę, historię i dotychczasowe efekty tego kryzysu i wyciągnął odpowiednie wnioski w celu zminimalizowania ryzyka dotyczącego zarówno modelu biznesowego, jak i procesu plantatorskiego.

Przypisy

[1] Zobacz: ‚Doomed’ paulownia tree investment schemes leave hundreds without life savings, ABC News, 17.10.2015 rok.
[2] Zobacz: Hard choices for hardwood plantations mismanaged by investment schemes, The Australian, 18.09.2010 rok.
[3] Zobacz: Hardwood timber falls on harder ground, The Age, 26.02.2007 rok.
[4] Dla przykładu, Queensland Paulownia Forests, notowana na giełdzie Bendigo australijska firma z branży drzewnej, na jednej ze swoich 6 plantacji na obszarze 1600 ha dokonała nasadzeń Paulowni na głębokości jedynie 0,5 zamiast wymaganego 1 metra. Niewłaściwie zaplanowała również system nawadniający, którego koszty budowy ostatecznie były dwukrotnie wyższe niż zakładane. Zobacz: Hardwood timber falls on harder ground, The Age, 26.02.2007 rok.